سرطان خون یا لوسمی یکی از انواع سرطان های مغز استخوان است و به دلیل تغییرات غیر طبیعی و تولید غیر عادی و بی رویه گلبول های سفید خون چنین اختلالی رخ می دهد.
فهرست مطالب
Toggleسرطان خون می تواند در کودکان یا افراد بزرگسال ایجاد شود و با توجه به علائم مشهود و واضحی که دارد می توانید با کمی دقت نسبت به تغییرات منفی در سلامتی به وجود این بیماری پی ببرید.
سرطان خون یکی از شایع ترین و خطرناک ترین سرطان هایی است که سیستم مغز استخوان و سیستم لنفی را تحت تاثیر قرار می دهد.
چنین اختلالی مستقیماً بافت های خونساز بدن را مورد حمله قرار داده و اختلالات گسترده در مغز استخوان و سیستم لنفاوی چنین بیماری بزرگی را در بدن به وجود می آورد.
سرطان خون معمولاً گلبول های سفید بدن را درگیر می کند و در حقیقت سیستم ایمنی بدن تحت تاثیر قرار گرفته و افراد حالت غیر طبیعی و البته نگران کننده ای را تجربه خواهند کرد.
اگر بخواهیم انواع سرطان خون را کمی جزئی تر بیان کنیم باید بدانید که این بیماری به چند نوع تقسیم می شود و هر کدام از آنها ویژگی ها، علائم و روش های درمانی خاص خود را دارند.
اولین نوع سرطان خون لوسمی حاد لنفوبلاستیک نام دارد، چنین اختلالی معمولاً برای کودکان شایع است اما ممکن است در بزرگسالان نیز دیده شود.
مهمترین ویژگی این نوع لوسمی حاد پیشرفت سریع آن است که نیاز به درمان فوری و بی وقفه دارد.
مهمترین علائم لوسمی حاد لنفوبلاستیک خستگی، تب، عفونت های مکرر، کبودی های غیر طبیعی، درد استخوان و مفاصل است.
چنین بیماری کاهش وزن و کم خونی شدید را نیز در پی دارد.
نوع دوم سرطان خون لوسمی حاد میلوئیدی نام دارد، این بیماری در همه گروه های سنی به ویژه افراد بزرگسال شایع است.
ویژگی این عارضه پیشرفت سریع بیماری است که نیاز به درمان فوری دارد.
از علائم این عارضه باید به خستگی، تب، خونریزی، عفونت مکرر، کاهش وزن و کم خونی اشاره کرد.
لوسمی مزمن میلوئیدی نوع سوم سرطان خون است که در بزرگسالان بیشتر دیده می شود و روند پیشرفت این بیماری کندتر از دیگر آسیب های مشابه است.
مهمترین ویژگی لوسمی مزمن این است که این بیماری از بدو شروع در بدن تا سال ها علائمی از خود نشان نمی دهد اما در نهایت مراحل گسترش بیماری به سرعت سپری شده و در نهایت بیماران با مرحله حاد این عارضه متوجه بیماری خواهند شد.
لوسمی مزمن لنفوسیتی نوع دیگر این اختلال است، چنین بیماری اغلب در افراد میانسال و مسن دیده می شود و معمولاً این بیماری به کندی پیشرفت می کند.
مهمترین ویژگی این بیماری این است که تا مدت ها علائمی از خود نشان نمی دهد و ممکن است بیماران به صورت تصادفی در نتایج آزمایش خون متوجه این اختلال شوند.
لوسمی مزمن لنفوسیتی علائمی مثل خستگی، تورم غدد لنفاوی، عفونت مکرر و تعریق شبانه را در پی دارد.
سرطان خون با توجه به شدت و وسعتی که دارد برای بیماران شرایط جسمی متفاوتی را به وجود می آورد و متخصصانی از جمله دکتر سمیه سادات شریعت با توجه به وضعیت بیماران و نوع بیماری درمان های متفاوتی را انجام خواهند داد.
نحوه بروز سرطان خون

بسیاری از افراد بعد از انجام چکاپ ها و معاینات مختلف زمانی که متوجه پدیدار شدن سرطان خون در بدن می شوند با سوالات و ابهامات زیادی مواجه هستند و قطعاً با این پرسش ها مواجه می شوند که نحوه بروز این بیماری چگونه است و به چه علت به سرطان خون مبتلا شده اند.
در حال حاضر علت و دلیل مشخصی برای ابتلا به سرطان خون وجود ندارد اما متخصصان در این مورد تاثیر عوامل ژنتیکی و محیطی را نادیده نمی گیرند و معتقدند که برخی از عادات ناسالم در افراد زمینه را برای ابتلا به سرطان خون فراهم می کند.
بسیاری از افراد در پی آسیب های مربوط به ژنتیک به بیماری لوسمی مبتلا میشوند، لوسمی شانس ابتلا به انواع سرطان ها را در نسل های بعد افزایش می دهد.
اختلالات ژنتیکی بستر را برای پدیدار شدن این بیماری فراهم کرده و تنها راه شناسایی آن انجام آزمایشات ژنتیکی تخصصی است.
بسیاری از بیماران با توجه به عوامل محیطی از جمله قرار گرفتن در برابر اشعه های خطرناک به بیماری لوسمی یا سرطان خون مبتلا میشوند.
با قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی از جمله بنزن، سموم شیمیایی و هوای آلوده سیستم ایمنی بدن دچار سرکوب شده و مقابله با عوامل بیماری زا و سلول های غیر طبیعی مختل میشود، در نتیجه پدیدار شدن بیماری هایی مثل لوسمی شایع خواهد بود.
برخی از عادت ناسالم از جمله استعمال دخانیات به ویژه سیگار و مصرف مشروبات الکلی زمینه ساز ابتلا به سرطان خون است.
با این حال باید بدانید که نحوه بروز این بیماری مشخص نیست اما عوامل موثر بر آن نیز در روال طبیعی زندگی ما جریان دارد.
علاوه بر موارد گفته شده مصرف انواع خوراکی های نامناسب و مضر می تواند شرایط را برای ابتلا به بیماری سرطان فراهم کند.
سرطان خون به عوامل مختلف و البته ساده بستگی دارد که ممکن است هر کدام از این موارد از نظر افراد ساده و کاملاً عادی باشند اما می تواند شانس ابتلا به سرطان خون را افزایش دهد.
مهمترین نشانه های سرطان خون
بعد از مطالعه در مورد سرطان خون افراد با نگرانی و آشفتگی زیاد به دنبال علائم این بیماری هستند تا متوجه شوند که آیا چنین اختلالی در بدن آنها وجود دارد یا خیر.
بیماری لوسمی مانند هر آسیب جسمانی دیگری علائم خاص خود را دارد اما شدت بیماری و نوع آسیب شرایط را برای بیماران متغیر می کند و هر کس ممکن است این حالات را با شدت متفاوتی تجربه کند.
به طور کلی علائم و نشانه های اصلی سرطان خون عفونت های عمومی بدن و خستگی مداوم است.
این افراد علی رغم طی کردن مراحل درمان جهت بهبود عفونت پیش آمده به طور مکرر دچار این عارضه می شوند و می تواند یک نشانه مهم از لوسمی باشد.
دیگر حالات از جمله احساس لرز بدون اینکه افراد بیماری خاصی را تجربه کنند نشانه ای از سرطان خون است.
البته ممکن است از دست دادن وزن به صورت ناگهانی و لاغر شدن نیز از نشانه های این بیماری باشد.
تحقیقات نشان می دهد که بسیاری از افراد در صورت مواجهه با بیماری لوسمی متوجه تورم در غدد لنفاوی می شوند همچنین بزرگ شدن کبد یا طحال و البته خونریزی های ساده و کبودی پوست بدون دلیل از نشانه های این بیماری خطرناک است.
اگر بی دلیل و به طور مکرر شاهد خونریزی از بینی هستید یا لکه های قرمز را در سطح پوست مشاهده می کنید باید به حضور این بیماری در بدن مشکوک شوید.
بیماران مبتلا به سرطان خون از نشانه های مهم این بیماری به تعریق شدید شبانه و احساس درد در استخوان ها اشاره می کنند هر چقدر که شدت و وسعت بیماری بیشتر باشد این علائم و نشانه ها با حالت شدیدتری حس میشود.
آگاهی خود را در مورد نشانه های سرطان خون افزایش داده و در صورت مواجهه با یک یا دو مورد از آنها به پزشک مراجعه کنید.
سرطان خون علائم و نشانه های دیگری را در پی دارد ممکن است بیماران بی دلیل و بدون انجام فعالیت های فیزیکی خاص به خواب آلودگی یا سردرد زیاد مبتلا شوند.
این بیماران اغلب دچار بی اشتهایی می شوند و ممکن است خونریزی از لثه یا هر قسمت دیگر از بدن را نتوانند به راحتی کنترل کنند.
تشخیص سرطان خون
بسیاری از بیماری ها از جمله لوسمی یا سرطان خون از آسیب های پیشرونده و خطرناک هستند.
هر چقدر که پزشکان در تشخیص زود هنگام این بیماری ها موفق تر عمل کنند روند درمان کوتاه تر و موفق تر سپری خواهد شد.
روش های مختلفی برای تشخیص سرطان خون وجود دارد متخصصان با توجه به وضعیت بیماران اقدامات موثر را انجام داده تا هر چه سریع تر بتوانند از حضور این بیماری در بدن افراد مطلع شوند.
اولین اقدام برای ارزیابی سلامت افراد در مواجهه با بیماری لوسمی آزمایشات فیزیکی و بررسی سابقه پزشکی افراد است.
متخصصان در این زمینه سوالات مختلفی را از مراجعین خواهند پرسید تا متوجه شوند که آیا افراد در گذشته شیمی درمانی یا پرتو درمانی انجام داده اند یا خیر، یا بر اثر شغل و محل زندگی در معرض سموم خطرناک قرار می گیرند یا خیر.
اما پس از بررسی علائم حیاتی بیمار و دریافت شرح حال از طرف افراد پزشکان تا حدودی می توانند اطلاعات لازم را کسب کنند.
در این موقعیت پزشکان هیچگونه تشخیص قطعی در زمینه سرطان خون به بیماران ارائه نمی دهند و تشخیص خود را مبنی بر انجام آزمایشات و روش های تشخیصی تخصصی قرار می دهند.
مهمترین اقدام برای بررسی این بیماری شمارش کامل خون است، طبق نظر پزشک با انجام آزمایش خون می توان فاکتورهای مهمی را ارزیابی کرد.
در این آزمایشات تعداد گلبول های سفید، گلبول های قرمز و پلاکت ها اندازه گیری می شود و اگر شمارش غیر طبیعی باشد یا سلول های خونی نابالغ دیده شوند احتمالاً تشخیص بیماری لوسمی حتمی خواهد بود.
آزمایش های شیمی خون راهکاری دیگر برای اندازه گیری مواد شیمیایی در خون است.
متخصصان می توانند با ارزیابی مقدار نیتروژن اوره خون، کراتینین، فسفات، لاکتات دهیدروژناز، اسید اوریک، آلانین آمینوترانسفراز و آسپارتات آمینوترانسفراز سطوح مواد شیمیایی خون را ارزیابی کرده و در زمینه وجود بیماری های خاص مثل سرطان خون تشخیص قطعی خود را اعلام می کنند.
یکی دیگر از روش های تشخیص سرطان خون بیوپستی مغز استخوان است.
متخصصان می توانند با نمونه برداری از غدد لنفاوی یا عکسبرداری از قفسه سینه اطلاعات لازم را در مورد سرطان خون دریافت نمایند.
در این موارد سی تی اسکن ام آر آی و سونوگرافی هر کدام روش های تشخیصی مهم در این زمینه شناخته میشوند.
روش های درمان سرطان خون

هر کدام از انواع بیماری های جسمانی نیاز به درمان فوری و به موقع دارند.
متخصصان در صورت مواجهه با سرطان های خاص از جمله لوسمی با توجه به شدت بیماری و وضعیت جسمانی بیماران بهترین شیوه های درمانی را انجام خواهند داد.
برای درمان سرطان خون تکنیک های مختلفی وجود دارد و متخصصان تلاش می کنند با طی کردن روند درمان به طور دقیق و حساب شده این بیماری را تحت کنترل درآورند.
از مهمترین روش های درمان سرطان خون باید به شیمی درمانی، پرتو درمانی، ایمونوتراپی، درمان هدفمند، پیوند سلول های بنیادی مغز استخوان و مراقبت های حمایتی نیز اشاره کرد.
شیمی درمانی یکی از درمان های رایج و پرکاربرد برای سرطان خون است که با مصرف داروهای خاص بدن قادر به از بین بردن سلول های سرطانی خواهد بود.
در روند انجام پرتودرمانی از اشعه ایکس استفاده می شود که با هدف قرار دادن سلول های سرطانی تکثیر آنها متوقف خواهد شد.
ایمونوتراپی یک روش درمانی نوین برای مبارزه با سرطان است.
اگر در این تکنیک اقدامات کاربردی جهت تقویت سیستم ایمنی بدن به درستی انجام شود مبارزه با سلول های سرطانی به موفقیت خواهد رسید و سیستم ایمنی می تواند به از بین رفتن این سلول های غیر طبیعی کمک کند.
درمان هدفمند یکی دیگر از روش های نوین اما کاربردی است پزشکان با استفاده از انواع داروهای خاص با ایجاد تغییرات ژنتیکی و جهش های سرطانی سلول های غیرطبیعی را هدف قرار داده و به نابودی و از بین رفتن دائمی آنها کمک می کنند.
برای انجام پیوند سلول های بنیادی مغز استخوان متخصصان پیش از آنکه روش های درمانی خاص از جمله شیمی درمانی را آغاز کنند سلول های بنیادی مغز استخوان را جمع آوری کرده و آنها را ذخیره می کنند.
بعد از انجام شیمی درمانی سلول های محافظت شده مجدد به مغز استخوان بازگردانده می شوند تا بتوانند سلول های جدید و کاملا سالم را تولید کنند.
برای درمان سرطان خون مراقبت های حمایتی نیز نقش مهمی ایفا میکنند.
متخصصان با تزریق پلاکت، تجویز آنتی بیوتیک، انتقال خون در صورت نیاز و تجویز داروهای مسکن شرایط درمان را برای بیماران هموار می کنند.
اهمیت تشخیص زود هنگام سرطان خون
پدیدار شدن سلول های سرطانی در بخش های مختلف بدن نگرانی و تشویش زیادی را برای بیماران در پی دارد.
این افراد به دنبال درمان های تخصص تاثیرگذار هستند تا بتوانند چنین بیماری های پیشرونده ای را سریع تر مهار کنند.
اما دقیقاً همین موقع است که متوجه اهمیت تشخیص زود هنگام سرطان خون خواهید شد.
اگر بیماران در پی انجام چکاپ های مرتب متوجه این اختلال در مراحل اولیه شوند قطعاً روند درمان با کمترین میزان اختلال انجام خواهد شد و می توانند با روش های آسان برای درمان این بیماری سریع تر به نتایج مثبت دست یابند.
اگر بیماری لوسمی در زمان نامناسب و بعد از گسترش آسیب تشخیص داده شود عملاً راهکاری برای درمان آن وجود ندارد و تلاش متخصصان تنها برای مهار بیماری است تا از گسترش بیشتر آن جلوگیری کنند.
در هر صورت درمان این اختلالات بعد از فراگیر شدن در سطح بدن بسیار سخت و گاهاً غیر ممکن است.
اگر سرطان خون در مراحل اولیه تشخیص داده شود شرایط درمان خیلی زود فراهم شده و با کمترین میزان آسیب ناشی از بیماری و فرایندهای درمانی بهبودی حاصل می گردد.
مهم است که در صورت مواجهه با عوامل موثر بر این بیماری و یا سابقه خانوادگی به چکاپ های ماهانه و سالانه نیز اهمیت ویژه ای دهید تا در صورت پدیدار شدن این اختلال در بدن هر چه سریع تر متوجه آن شده و تحت نظر بهترین متخصصان درمان های تخصصی و فوری را شروع نمایید.
عوارض سرطان خون
سرطان خون مانند سایر بیماری های جسمانی عوارض و علائم خاص خود را دارد.
این بیماری در اغلب موارد در بیماران منجر به حس افسردگی و نوسانات خلقی می شود و ممکن این حالا در مراحل درمان به واسطه طی کردن روش های مختلف و مصرف دارو نیز تشدید شود.
از عوارض شایع و مهم بیماری لوسمی باید به شکستگی استخوان ها در موقعیت های مختلف اشاره کرد.
اگر سرطان به مغز استخوان حمله کند احتمال شکستگی حتی با کوچک ترین ضربات نیز وجود دارد.
این بیماری آسیب های دیگری مثل نارسایی کلیه به دلیل کاهش جریان خون را در پی دارد.
ممکن است بیماران به عفونت های مکرر و شدید مبتلا شده و آسیب به کلیه نیز کاملاً شایع است.
بیماران مبتلا به سرطان خون در انجام روابط زناشویی نیز با مشکل مواجه میشوند.
ممکن است آقایان با مشکلات نعوظ یا انزال زودرس مواجه شده و بانوان نیز با خشکی شدید واژن هنگام مقاربت درد و مشکلات زیادی را تجربه خواهند کرد.
پیشگیری از سرطان خون

اگر نسبت به عوارض و خطرات سرطان خون آگاهی داشته باشید قطعاً راهکارهای موثر در پیشگیری از این بیماری را به طور جدی رعایت کرده و شرایط را برای پدیدار شدن این بیماری در بدن فراهم نخواهید کرد.
مهمترین اقدام برای جلوگیری از ابتلا به سرطان استفاده نکردن از انواع دخانیات و ترک سیگار است و مصرف نوشیدنی های الکلی را به طور کامل کنار بگذارید.
بی تحرکی یکی از مهمترین عوامل پنهان و موثر بروز بیماری های خطرناک است، مهم است که برای حفظ تناسب اندام و کاهش وزن فعالیت های بدنی روزانه و مرتب داشته باشید و در کنار آن رژیم غذایی خود را اصلاح کرده و بر پایه گیاهان و سبزیجات تازه پیش بروید.
یکی از اقدامات موثر و آسان جهت پیشگیری از سرطان خون مصرف میوه های تازه است.
انواع غلات کامل، حبوبات و سبزیجاتی مثل کلم بروکلی و کلم پیچ شانس ابتلا به این بیماری را کاهش می دهد.
فراموش نکنید که مصرف لبنیات کم چرب یکی از مهمترین روش ها برای پیشگیری از سرطان خون است.
اگر به بیماری های زمینه ای مبتلا هستید برای کنترل و درمان آنها سریع تر اقدام کنید زیرا این آسیب ها در صورت عدم درمان و کنترل بستر را برای ابتلا به بیماری های خطرناک تر از جمله لوسمی فراهم خواهند کرد.
6 پاسخ
ببخشید دکتر، چه علائمی داره که بفهمیم شاید کسی سرطان خون گرفته باشه؟
خواهش میکنم، سؤال خیلی مهمیه.
علائم ممکنه کمکم ظاهر بشن.
مثلاً خستگی زیاد، رنگپریدگی، خونریزی یا کبودی راحت، تبهای بیدلیل، یا عفونتهایی که دیر خوب میشن.
گاهی هم افراد دچار لاغری بیدلیل یا درد استخوان میشن.
البته اینا ممکنه علائم بیماریهای دیگه هم باشه، برای همین باید بررسی دقیق بشه.
شنیدم خستگی مداوم و کبودی بیدلیل میتونه از نشونههای اولیه سرطان خون باشه. درسته؟
آیا سرطان خون ارثی هم میتونه باشه؟
آیا کمخونی شدید میتونه نشونهی شروع سرطان خون باشه؟
برای چکاپهای پیشگیرانه چه آزمایشاتی توصیه میشه؟